Download Blockmans__W._-_Interdisciplinaire_medievistiek_als_sneeuw_.pdf

Contents : I nterdisciplinaire medi vistiek als sneeuw voor de zon * WIM BLOCKMANS Toen de redactie van de BMGN aan niet minder dan drie recensenten behorend tot drie generaties en verschillende onderzoekstradities vroeg om uitvoerig commentaar te leveren bij Herman Pleij's Sneeuwpoppen van 1511 hield dit een erkenning in van het belang van zijn streven om een stuk Nederlandse cultuurgeschiedenis te schrijven over disciplinegrenzen heen. Een zo creatieve en ambitieuze voorzet vanuit de literatuurgeschiedenis mag rekenen op de welwillende en opbouwende aandacht van historici en kunsthistorici. Het debat is nu losgebrand. Meer dan de intussen reeds her en der verschenen recensies stelt het vragen naar de haalbaarheid van de grote doelstelling een interdisciplinaire cultuurhistorie te schrijven. Geen van de recensenten heeft de wenselijkheid daarvan betwist en zelfs niet de mogelijkheid. Wel hebben allen vanuit hun eigen onderzoekstraditie naast technische ook fundamentele vragen gesteld en alternatieven voorgesteld. Ieder van de recensenten heeft nieuwe interpretaties aangedragen van onderdelen of van de totaalvisie waarvoor dan evenzeer aandacht zou verwacht mogen worden. Wij zijn in gesprek en zouden dat ook moeten blijven ook al schijnt een moderator voorlopig nog wel onmisbaar. Over twee centrale kwesties zal zeker moeten worden doorgedacht: de methodiek inzake sociale gelaagdheid en sociale mobiliteit de adequaatheid van het concept beschavingsoffensief. Hier alvast enkele markeringen van het debat. Zowel mevrouw De Ridder als mevrouw De Roos leveren kritiek op de sociale categorie n die Pleij onderscheidt en vooral op de wijze waarop hij daar mee omspringt. Terecht repliceert de auteur dat het historisch onderzoek terzake nog geen pasklare modellen te bieden heeft vooral geen dynamische en zeker niet voor Brussel rond 1500. Dit geeft hem echter nog niet de vrijheid om de zeer globale categorie n elite en volk burgerij etc. die door historici tijdens de laatste decennia ontrafeld zijn te gebruiken zonder daar steeds kwalificaties aan toe te voegen. Toch bestond er zelfs over Brussel nog wel iets meer moderne literatuur die ons verder helpt ook al is een studie over de ontwikkeling van de sociale en politieke geledingen in de gehele stad zoals we die nu voor Gent hebben1 nog niet geschreven. Zo heeft Sosson voor het ambachtsgilde van de metaalbewerkers aangetoond dat daarbinnen in de loop van de vijftiende eeuw een aristocratiserings- en oligarchiseringsproces op gang kwam. Dankzij het vrijwel continu uitoefenen van politieke functies waarvoor zij door hun ambachtsbroeders werden verkozen schoven dekens zichzelf interessante opdrachten toe die hun aanzienlijk financieel gewin opleverden. Dankzij de politieke medezeggenschap van het ambachtswezen vormde zich dus een profitariaat van kleine kapitalistische ondernemers in naam van het egalitaire corporatisme. Juist het Brussels hof plaatste bij deze 'ambachtsaristocratie' fraaie bestellingen wat ons brengt bij de banden tussen hof stedelijke politiek en sociale geledingen die Pleij centraal stelt2. Een gelijksoortige studie werd ondernomen door De Stobbeleir voor het bouwvak dat direct de invloed onderging van de wisselende conjunctuur veroorzaakt door de werken aan het hertogelijk paleis. Hij stelde een rechtstreeks verband vast tussen de aantrekkingskracht van het ambachtsgilde en zijn politieke invloed. Tijdens de jaren 1477-1486 waren beide opvallend * Naar aanleiding van de bijdragen aan het discussiedossier voelde een van de redacteuren zich geroepen te reageren. 1 M. Boone Gent en de Bourgondische hertogen ca. 1384-ca.l453. Een sociaal-politieke studie van een staatsvormingsproces (Brussel 1990). 2 J. P. Sosson 'L'artisanat bruxellois du m tal: hi rarchie sociale salaires et puissance conomique (1360-1500)' Cahiers bruxellois VI VII (1961 1962) 98-122 en 225-258. BMGN CVI (1991) afl. 3 448-450 DE SNEEUWPOPPEN VAN 1511 groot. De relaties tussen de ambachtsbestuurders en hun achterban waren bepaald niet eenduidig aangezien sommige verkozenen niet tot het vak behoorden en niet alle bouwvakkers lid bleken te zijn van het gilde3. Hoe dan ook was de 'ambachtsaristocratie' aangewezen op een goede verstandhouding met haar basis die haar immers periodiek moest verkiezen. Dit maakt publieke uitingen van misprijzen althans vanuit deze categorie hoogst onwaarschijnlijk. Ook over de politieke strijd in Brussel tussen de bestuurselite de 'ambachtsaristocratie' en de onmondige of ongeorganiseerde lagere klassen is recent door Van Uytven gepubliceerd. Hij wees hierbij op de algemene tendens in de Brabantse stedelijke oproeren van 1477 om de corruptie van de bestuurders aan te klagen corporatieve voordelen en meer medezeggenschap voor ambachtslieden op te eisen. Horizontale sociale tegenstellingen met name gegoede tegen schamele ambachten en stedelingen tegen dorpelingen en vertikale conflicten ambachten tegen de magistraat

INFO HASH : d1bb61b7b4fa7f7e6949adb392112a3120298f24

Download now

File Size: 36.7 kb